
Ж.МАРАТ МӨРДӨН БАЙЦААЛТЫН ЯВЦАД ОРГОН ЗУГТААСАН ХЭД ДЭХ ГАДААД ХҮН БЭ?
Казакстаны иргэн М.Марат нь “Жи тайм” сүлжээгээр дамжуулан 11 гаруй мянган хүн хохироож, 26 тэрбумын хохирол учруулсан хэрэгт шалгагдаж байсан ч мөрдөн байцаалтын явцад оргон зайлжээ. Энэ нь Паушок, Новожилов, Чайлмерс зэрэг гадны олон “сайн эрчүүд” мөрдөн байцаалтын явцалт оргон зайлсан. Энэ асуудлыг хөндөж байна.
Казахстан улсын иргэн М.Марат нь “Жи Тайм” компанийг үүсгэн байгуулж, үүгээрээ дамжуулан Монгол Улсад пирамид сүлжээ хэлбэрээр бизнес явуулж, олон мянган хүнийг элсүүлж, их хэмжээний мөнгө төвлөрүүлэн залилан хийсэн болохыг цагдаагийн байгууллагаас тогтоосон. Улмаар М.Маратыг хил даван зугтаах гэж байхад нь 2017 оны хоёрдугаар сарын 17-нд “Чингис хаан” олон улсын нисэх буудал дээрээс баривчилсан юм. Гэвч хэргийн холбогдогч уг этгээд мөрдөн байцаалтын явцад оргон зайлжээ. “Жи тайм” сүлжээний хэргийг шалгахад 11.734 иргэн хохирсон гэж мэдүүлгээ өгчээ. Энэ хэрэгт 6.9 тэрбум, 400 сая төгрөгөөр үнэлэгдэх авто машин гурван тэрбумын үнэт эдлэлийг хохирлыг барагдуулах зорилгоор мөрдөн байцаах шатанд битүүмжилсэн. Мэдүүлэг өгсөн иргэдийн мэдүүлгээс 26 орчим тэрбумын хохирол гарсан гэх тооцоо гарсан байна. Хохирсон иргэдийн дийлэнх нь мөнгөө олж авч чадаагүй байгаа. Гэвч уг сүлжээг үүсгэн байгуулсан Казахстан улсын иргэн М.Марат нь хэргийг мөрдөн шалгах явцад оргон зугтааснаас хойш өнөөдрийг хүртэл олдоогүй нь хэргийн мөрдөн байцаалтын явц хохирлыг барагдуулах ажил удаашрах шалтгаан болж байна. Манай хил гаалийнхан буяныг гаргахгүй, бузрыг оруулахгүй гэсэн сайхан уриатай ч Монгол улсад гэмт хэрэг өдүүлсэн, мөрдөн байцаалтын шатанд явж байгаа гадаад иргэдийг хамар доороосоо гаргаж алдах явдал газар авлаа. Уг нь М.Маратыг хил даван зугтаах гэж байхад нь 2017 оны хоёрдугаар сарын 17-нд “Чингис хаан” олон улсын нисэх буудал дээрээс баривчилсан. Гэтэл жирийн иргэдийг газрын гаваас ч олдог манай хилийнхэн, монголчуудад 20 гаруй тэрбумын хохирол учруулсан цуутай эрийг хил давуулаад алдчихсан байх юм.
“Жи тайм”-ын М.Маратаас өмнө "Транс” банкны гүйцэтгэх захирал асан С.В.Новожиловт холбогдох хэргийг сэргээн шалгаж байхад шүүх ажиллагаанаас оргон зайлсан.Түүнийг Монгол Улс даяар эрэн сурвалжилж байсан ч Сүхбаатар аймгийн Эрээнцавын боомтоор хил давсан нь тогтоогджээ. Новожилов “Транс” банкны гүйцэтгэх захирлаар ажиллаж байхдаа 2006-2008 онд харилцагч, хадгаламж эзэмшигчдийн 2.5 тэрбум төгрөгийг баталгаагүй зээлд олгож, 290 сая төгрөгийг барилга засварын ажил нэрийн дор хуурамч гэрээ хийж хувийн харилцах дансандаа шилжүүлж завшсан хэрэгт шалгагдаж байсан юм. Тэрчлэн Новожиловын унадаг байсан 71-53 УБЦ улсын дугаартай одоо болтол олоогүй байгаа. АНУ-ын иргэн Жорж Чайлмерс шүүх хурлын өмнөхөн хил даван оргон зайлсан. Жорж Чайлмерс 2006 оны гуравдугаар сарын 9-нд Монголбанкны ерөнхийлөгч асантай 40 мянган айлын орон сууц хөтөлбөрийн хүрээнд 200 сая ам.долларын аккредитив нээх гэрээ байгуулж, 20 гаруй сая ам.долларын хөрөнгө босгосон. Гэсэн ч нэг ч орон сууц бариагүй юм. Нийслэлийн прокурорын газрынхан Ж.Чайлмерсийн үйлдэл нь залилан мэхлэх гэмт хэргийн шинжтэй гэж үзэж Улсын мөрдөн байцаах газрын Хүнд гэмт хэрэг мөрдөх хэлтэст шилжүүлэн шалгаж байв. Мөрдөн байцаалтын явцад Ж.Чайлмерс Монголбанкыг залилж, 21 сая ам.доллар авсан нь тогтоогдсон тул Нийслэлийн прокурорын газраас Эрүүгийн хуулийн 148 дугаар зүйлийн гурав дахь хэсэгт заасан их хэмжээний хөрөнгийг залилан мэхэлсэн гэсэн үндэслэлээр яллах дүгнэлт үйлдсэн ч, шүүх хурал нь болохын өмнөхөн Жорж Чайлмерс хил даван оргосон юм. Түүнд холбогдох хавтаст хэрэг архивт тоосонд дарагдан хэвтэж байна.
Монголын дархан хилийг давж зугтсан хүн нь алдарт С.В.Паушок. С.В.Паушок захиралтай “Алтан Дорнод Монгол”, “Востокнефтьгаз” компаниуд 2007 онд гэнэтийн ашгийн 68 хувийн татвар оруулсан, лицензийг нь хүчингүй болгосон шалтгаанаар манай улсын Засгийн газраас нэг тэрбум ам.доллар нэхэмжилсэн юм. Харин Арбитрын шүүх хурал болж, олон улсын арбитрчид Монголын талыг дэмжсэн. С.В Паушокийг Монгол Улсад төлөх 127.7 тэрбум төгрөгийн татвараас зайлсхийсэн, арилжааны банкаар дамжуулан мөнгө угаасан хэрэгт Улсын мөрдөн байцаах газарт сэжигтнээр татан шалгаж байх үеэр нутаг руугаа буюу ОХУ руу оргон зайлсан учир түүний хэргийг нь түдгэлзүүлсэн билээ. Ийнхүү хэрэгт холбогдсон гадны иргэд хаагуур нь хамаагүй гараад зугтчихдаг "шүүрэн шанага" шиг хилтэй болжээ.